کنسول‌های بازی با بیش از چهار دهه قدمت در خانه‌های دوستداران گیم تبدیل به یک سمبل جدایی ناپذیر‌ در زندگی روزمره شده‌اند. با ذکر این نکته در ابتدای مطلب می‌خواهیم نگاهی به مسیر پیشرفت این جعبه‌های سرگرمی از ابتدای راه به الان داشته باشیم و رقابت تنگاتنگ در این صنعت را مورد کنکاش قرار دهیم. در ادامه این مطلب نگاهی گذرا به هشت نسل کنسول‌های بازی و روند پیشرفت آن‌ها خواهیم داشت.

پدربزرگان صنعت بازی | بررسی نسل اول کنسول‌ های بازی

به طور خیلی دقیق نمی‌توان گفت اولین نسل کنسول‌های بازی چه موقع عرضه شد؛ زیرا هر فردی کنسول طراحی شده حود را اولین نسل حساب می‌کند، اما شاید بتوان تقریبا شروع این راه را از سال 1947 هنگامی ‌که یک بازی بسیار ساده کامپیوتری توسط محققینی به نام‌های (Goldsmith Jr.Thomas و Estle Ray Mann) در ایالات متحده آمریکا به ثبت رسید دانست. در این بازی کاربر باید موشکی را با دادن زاویه و سرعت دقیق و مناسب به سمت دشمن پرتاپ می‌کرد. همین بازی بسیار ابتدایی اولین قدم برای صنعت گیم در استفاده از کامپیوتر به منظور بازی بود.

پس از بازی رایمن و توماس، دومین بازی برای کنسول‌ها در سال 1958 ارائه شد که تنیس فور تو (Tennis For Two) نام داشت و سیستم بازی متشکل از یک توپ و دو راکت و یک تور در وسط صفحه بود که با استقبال بینظیر از طرف مردم مواجه شد.

 

نسل دوم کنسول‌ های بازی و تولد یک امپراطور

جدای تحول عظیمی که در نسل اول کنسول‌های بازی پدید آمد، این دستگاه‌ها همواره با مشکل تک بعدی بودن مواجه بودند؛ منظور از این حرف این است که اغلب در آن دوران کنسول‌ها فقط با یک بازی ارائه می‌شدند. این موضوع پس از مدتی برای گیمر خسته کننده می‌شد و او را مجبور می‌کرد برای تجربه یک بازی جدید، یک کنسول دیگر تهیه کند. در کنسول‌های نسل دوم این معضل به کلی برطرف شد.

به حق باید گفت که آتاری یکی از ابرقدرت‌های صنعت گیم بوده، هست و خواهد بود؛ این شرکت در سال 1977 اولین کنسول‌های بازی خود را تحت عنوانVCS‌ تولید و روانه بازار کرد که بعداAtari2600‌ نام گرفت که بزرگترین مزیت آن نه بازی مختلف مخصوص این کنسول بود. پس از آتاری کم کم شرکت‌های دیگر وارد این صنعت شدند و شروع به عرضه کنسول‌های مخصوص خود کردند.

رقابت با کامپیوتر های خانگی در نسل سوم

تقریبا از دهه 80 میلادی بود که شرکت‌های متعددی تاسیس شدند و هرکدام بازی‌های مخصوص خود را تولید و روانه بازار کردند تا حدی که بازار از بازی‌های کامپیوتری اشباع شده بود. افزون بر این مورد قدرت سیستم‌های کامپیوتری نسبت به کنسول‌های بازی نیز باعث شده بود خرید این دستگاه‌ها مانند گذشته بین عموم طرفدار نداشته باشد.

در اواسط دهه 80 میلادی شرکت نینتندو کنسول‌های بازی خود با نام Famicom را عرضه کرد که بعدها به اختصار با نام‌ NES شناخته شد. در نهایت بهترین کنسول این نسل، کنسول شرکت Nintendo بود که توانست با ارائه بازی‌های فوق‌العاده‌ای همچون سوپر ماریو آمار جهانی فروش این دستگاه را به 60 میلیون برساند که یک رقم خیره کننده تا آن زمان بود و عصر کنسول‌های بازی را وارد یک دوره جدید کرد.

نسل چهارم- پایبندی به سنت‌ها

شرکت سگا که در برابر رقیب خود یعنی نینتندو تقریبا مغلوب شده بود، کنسول جدیدی را روانه بازار کرد که از نظر سخت‌افزاری بسیار پیشرفته‎‌تر از کنسول قبلی این شرکت بود. کنسول Sega Mega Drive از یک هسته مرکزی استفاده می‌کرد که محصولی مشترک از دو شرکت NEC و Hudson Soft بود. در سوی دیگر میدان نینتندو برای اینکه از رقیب خود جا نماند، کنسول Super NES‌ را عرضه کرد.

این رقابت همچنان ادامه داشت تا این که در دهه نود بازی سونیک برای کنسول‌های بازی سگا عرضه شد و این موضوع سبب برتری سگا نسبت به نینتندو در آن دوران گشت. پس از آن نینتندو یکی از محبوب‌ترین بازی‌های دوران یعنی مورتال کامبت را عرضه کرد که برای هر دو کنسول سگا و نینتندو ساخته شده بود‌  که نسخه سگای این بازی به نسبت بهتر بود و بازی هم یک‌ نکته مثبت برای سگا محسوب می‌شد.

نسل پنجم، شکست نینتندو و تولد پلی استیشن

در این نسل شاهد ارائه کنسول‌های متنوعی از شرکت‌های مختلف هستیم. اما در این بین یک شرکت نوپا اولین کنسول‌های بازی خود را در این سال‌ها عرضه و روانه بازار کرد که باعث تبدیل شدن نام آن شرکت به یک نام ماندگار در این صنعت شد و آغازگر دوره‌ای پر از موفقیت‌های بشمار برای این شرکت بود.

شرکت مورد بحث ما یعنی سونی در همان ابتدا توانست با تولید کنسول پلی استیشن به رقیبی برای نینتندو و سگا مبدل شود و در کمترین زمان ممکن آنقدر رشد کرد که دو کنسول بازی دیگر را حتی به چشم رقیب هم محسوب نمی‌کرد. پس از این نسل، بازی‌های ویدئویی رنگ و بوی جدیدی به خود گرفتند و این تحول را باید مدیون شرکت سونی و کنسول جذاب پلی استیشن باشیم.

نسل ششم رقابتی تنگاتنگ

در سال 2000 کنسول پلی استیشن 2 توسط شرکت سونی روانه بازار شد‌ و بار دیگر توانست به راحتی با کنار زدن رقبا در صد لیست پرفروش ترین کنسول‌های بازی قرار بگیرد، به شکلی که حتی کنسول‌های نسل جدید ماکروسافت یعنی ایکس باکس و همینطور نینتندو هم نتوانستند جلوی فروش دیوانه وار پی اس دو را بگیرند. بار دیگر این کنسول توانست رکورد فروش صد میلیون دستگاه را بزند، همانطور که نسل قبلی این دستگاه این کار را کرده بود.

از موفق‌ترین بازی‌های این دوره می‌توان بازی جی تی ای 3 و Metal Gear Solid 2 اشاره کرد که در سال 2001 عرضه شدند. شاید بتوان یکی از دلایل برتری پلی استیشن نسبت به رقبا را همین بازی‌های جذاب دانست. البته باید بگویم از سوی دیگر ایکس باکس هم انصافا بازی‌های خوبی عرضه کرد. به عنوان مثال بازی هیلو توانست با فروش بیش از 8 میلیون نسخه سود خوبی را نصیب این شرکت کند. متاسفانه این کنسول نتوانست آنچنان در دنیا محبوبیت کسب کند و در زیر سایه سونی قرار گرفت.

قاعدتا باید بازی GTA :Vice City را بازی کرده باشید و حتما می‌دانید که سری جی تی ای یکی از محبوب‌ترین فرنچایزهای صنعت گیم محسوب می‌شود، اما مشکل این نسخه این بود که به دلیل خشونت بالا‌ و وجود صحنه‌های پر از جرم و جنایت بازی بسیار خشنی محسوب می‌شد. به همین علت، در اغلب کشورهای دنیا این بازی غیرقانونی شمرده شد و در سایر کشورها نیز باید حداقل 18 سال سن را می‌داشتید تا بتوانید این بازی را تجربه کنید.

نسل هفتم، بازگشت به دوران اوج

کنسول‌های نسل هفتم یک انقلاب جدید در صنعت گیم بودند به گونه‌ای که اغلب از این کنسول‌ها با عنوان کنسول‌های نسل آینده یاد می‌شد. در این دوره برخی از بهترین کنسول‌های بازی مانند کنسول‌های بازی ایکس باکس 360، پلی استیشن 3 و کنسول وی دو محصول نینتندو عرضه شد که از درخشان‌ترین ثمره‌های این دوره هستند.

 

نسل هشتم – ماحصل تجربه

آخرین نسل کنسول‌های بازی از سال 2012 عرضه شد. برای نخستین بار کنسول خانگی Wii U در این زمان ارائه شد. کنسول‌های بازی پلی استیشن 4 و ایکس باکس وان از دیگر محصولاتی بودند که در سال 2013 تولید و روانه بازار شدند.

در این زمان رقابت شدیدی بین سه کمپانی سونی، نینتندو و مایکروسافت جهت کسب مقام نخست در بازار فروش در نسل هشتم شکل گرفت و با استفاده از قابلیت‌های جدید افزوده شده در کنسول‌های بازی طراحی شده در این دوره، فضای سرگرمی و محیط‌های هیجان انگیزی در بازی‌ها برای گیمرها رقم خورد. از سمت دیگر افزایش روز افزون محبوبیت گوشی‌های هوشمند، میزان علاقه به استفاده از کنسول‌های بازی را تحت تاثیر قرار داده است تا حدی که ممکن است در آینده‌ای نه چندان دور به وسیله رایج برای بازی مبدل شوند.

نسل بعدی کنسول‌ها

هم اکنون شرکت‌های سونی، مایکروسافت و نینتندو اقدام به عرضه کنسول‌های نسل جدید خود کرده‌اند. به عنوان مثال آخرین کنسول‌های ساخته شده، نسل نهم ایکس باکس سری X، محصول مایکروسافت و پلی استیشن 5‌ محصول سونی می‌باشند.

 

کدام یک در نهایت بر تخت این صنعت تکیه می‌زند؟

با نگاهی به تاریخچه کنسول‌های بازی نمی‌توان آینده‌ای روشن در خصوص رقابت سه‌ کمپانی مشهور سونی، مایکروسافت و نینتندو ذکر کرد، زیرا هر سه شرکت با ارائه بهترین خدمات همواره سعی در جذب رضایت مشتریان خود دارند و رقابت تنگاتنگی با هم دارند و نمی‌توان گفت کدام یک در نهایت بر تخت این صنعت تکیه می‌زند. امروزه شرایط نسبت به چند نسل قبل کاملا تغییر کرده است و نمی‌شود با قاطعیت گفت از آنجائیکه سونی در نسل‌های گذشته پرچمدار بازار بوده است، در این نسل نیز نسبت به سایر رقبا برتری خواهد داشت. شاید لازم است اندکی تامل کنیم تا ببینم برنده این میدان چه کسی خواهد بود.